مقدمه اول:
پیانو کلمه ای ایتالیایی و به معنای آرامش است . پس حالا میتونیم با توجه به معنی این کلمه
بفهمیم که این ساز برای ایجاد آوا و هارمونی آرامش بخش ساخته شده .
ساختار پیانو:
به ساز هایی که دارای صفحه کلید (کلاویه) و هارمونی مجزا می باشند پیانو گفته
می شود.
منشا آوای این ساز سیم یا مفتول آلیاژ فلز است پس بهتر است ساز هایی مانند
ارگان وآکوردون و .... را که دارای صفحه کلید هستند اما صدای آن ها با سیم
ایجاد نمی شود را به خانواده ساز های پیانویی اشتباه نگیریم.
نکته :
میزان اکتاواستاندارد برای هر پیانو هفت اکتاو است اما تا چند قرن پیش پیانوهایی
حتی تا ده اکتاو هم ساخته شده اند.
نکته 2 :
خانواده پیانو ها به پنج دسته تقسیم می شود که هریک به دسته های بیشتری تقسیم
می شوند.
1- پیانو های پدال دار 2- پیانو های بدون پدال 3- پیانو های آکوستیک
4- پیانو های الیکتریکال 5- پیانو های لیفت بکاپ
1 . پیانو های پدال دار :
این پیانو ها به دو شاخه آکوستیک و دیجیتال تقسیم می شوند.
هر پیانو متناسب با کارایی خود میتواند یک تا پنج پدال داشته باشد اما میزان استاندارد برای هر پیانو سه پدال است.
لطفا به پدال های این دو پیانو دقت کنید .


1 پیانو با یک پدال 2 پیانو با سه پدال

3 پیانو با پنج پدال
2 . پیانو های بی پدال :
این پیانو ها معمولا دیجیتال هستند اما برخی از اعضای خانواده پیانو های اکوستیک
مانند هارپسیکورد هم دارای پدال نمی باشند. البته میتوان به اکثرپیانو های دیجیتال
پدال وصل نمود اما هر چیز قانون خاص خود را دارد.
لطفا به تصاویر دقت کنید.


1یک هارپسیکورد بدون پدال 2 یک پیانو دیجیتال بدون پدال
3 . پیانو های آکوستیک خود به پنج دسته تقسیم می شوند.
1. دیواری 2. گرند 3. رویال 4. هارپر 5. لیفت بکاپ
نکته :
هرگز پیانو رویال را با گرند پیانو اشتباه نگیرید زیرا پیانو های رویال دارای صدای
بلند تر و کلید های سفت ترهستند و نسبت به گرند پیانو ها طول بلند تری دارند.
برای آشنایی بیشتر به تصاویر دقت نمایید.


یک گرند پیانو یک پیانو دیواری


یک پیانو هارپر یک پیانو رویال
پیانو های الکتریکال :
این پیانو ها از هر نظر بهتر از پیانو های آکوستیک هستند زیرا 1 خیلی متنوع اند
2. فضای کمتری اشغال میکنند 3. به کوک کردن احتیاج ندارند
4.میتوان تعداد پدال آن هارا افزایش داد 5. کلید های نرم تری دارند
6. قابل استفاده با هدست و انواع باند های صدا هستند 7. ارزان تر هستند
8. دارای حق انتخاب چندین نوع صدای پیانو هستند مثل ( رویال . گرند و...)
9. اغلب دارای صفحه نمایش نت هستند. 10. قابل اتصال به کامپیوتر هستند
نکته :
فقط تنها اشکال آنها این است که نمیتوانند صدای چکش پیانو یا حس واقعی فشار دادن
کلاویه پیانو های اکوستیک را به شما بدهند.
به تصاویر دقت کنید


یک گرند پیانو دیجیتال یک پیانو دیواری دیجیتال
پیانو های لیفت بکاپ :
این پیانو ها از رده خارج شده اند ودیگر مورد استفاده قرار نمی گیرند.
در این پیانو ها به جای اینکه از کنار باز شود از جلو باز می شود. و دو پدال دارند.
اولین ارگ جهان در سال 1689 میلادی توسط فردی بنام بنجامین سیمون موسیقیدان اتریشی ساخته شد .
او توانست با وصل کردن سازهایی مانند ابوا و فلوت که سازهای بادی هستند به یک سیم و تلمبه که باعث میشد هوا به داخل آن ها جریان پیدا کند مقدمات ساخت یک ساز
رافراهم کند و با وصل کردن سیم ها حلزونی مخصوص به یک سر تلمبه ها و سردیگر
آن به چند صفحه کلید روی هم قرار گرفته این ساز را بسازد.
این ساز به علت اینکه شباهت بسیار زیادی به ساز ارگان داشت اما ساختار متفاوتی
داشت ارگ نامیده شد سپس در سال 1970 ارگ هایی با امکانات بیشتر و با استفاده
از جریان برق ساخته شدند و هر روز در حال پیشرفته تر شدن هستند.
نکته اول :
- میزان اکتاو استاندارد برای یک ارگ (پنج اکتاو است) .
- ارگ ها می توانند صدای انواع ساز هارا تولید کنند.
نکته دوم :
به کیبورد هایی که میتوانند با استفاده از جریان برق صداهایی ماورایی تولید کنند
که ساز مشخصی برای تولید آن ها وجود ندارد سنتری سایزر گفته می شود.
بهترین کیبورد های تا به امروز تولید شده :
- کیبورد پی ای 800
- کیبورد پی ای 80
- کیبورد پی ای 50
شروع آموزش
آموزش اصلی :
اکتاو : به فاصله یک گروه نت اصلی تمام پرده که هفت عدد هستند با هفت نت اصلی
دیگر یک اکتاو گفته می شود که در هر اکتاو نت ها عیننا تکرار میشوند و فقط درمیزان
زیر و بم بودن با هم تفاوت دارند.
به نمودار شصتی زیر توجه کنید:


اگر مانند تصویر بالا تمامی کلید های مشکی را پنج تا پنچ تا دسته بندی کنیم
توجه ( دقیقا مثل شکل بالا باشد) زیر این کلید ها از چپ به راست نت های
اصلی سفید تمام پرده قرار دارند و ما به هر دسته یک اکتاو میگوییم .
شکل بالا یک اکتاو را نشان می دهد.
مثل همیشه! اگه پیانو دارید هیچی اما اگه ارگ دارید دکمه تاچتون رو روشن کنید و
روی درجه آخر بزارید (یعنی در هر حال سفت باشه)!
چون من نمیتونم اینجا واستون صدای مترو نوم در بیارم خودتون ازآخرین کلید
سمت چپ با فاصله 4 ثانیه چهار 4 ثانیه با دست چپتون ( تاکید میکنم : دست چپ)
به صورت عمودی و با قدرت یکنواخت شروع به فشار دادن کلاویه های تمام پرده
کنید و درصورتی که پیانو دارید از پدال سمت راست برای کشیدن صدا تا 4 ثانیه
بعد استفاده کنید و اگر فاقد پدال هستید دست خود را تا 4 ثانیه بعد روی کلید ها نگه
دارید. قاعدتا این کار برای پیانو 216 ثانیه طول خواهد کشید و برای ارگ 180 ثانیه.
این کار را هر روز قبل از شروع انجام دهید زیرا باعث میشود تعادل دست چپ شما
در هنگام سفت بودن یا دیر بالا آمدن کلاویه تعادل خود را حفظ کند.
( اگه سوال دارید داخل نظرات ثبت کنید)
خوبه!
حالا برای اینکه یکم به کارتون علاقه مند بشید من یه آهنگ ساده بهتون آموزش میدم.
لطفا به عکس دقت کنید.

حالا شماره هایی رو که میگم فشار بدید (شروع)>> 6 6 7 8 8 7 6 5 4 4 5 6 6 55 / یکم مکث/ دوبار (شروع)>> 6 6 7 8 8 7 6 5 4 4 5 6 4 4
/ یکم مکث/ (ادامه)>> 5 5 6 4 5 6 7 6 4 5 6 7 6 5 4 5 1
/یکم مکث / (پایان)>> 6 6 7 8 8 6 5 4 4 5 6 4 4
این سمفونی شماره 9 بتهوون بودش . (ode to joye) .
بعدا نت مبتدی این سمفونی رو در اختیارتون قرار خواهم داد بعدش که دستتون دیگه
راه افتاد خودم نت اصلی و حرفه ایشو که بعید میدونم بتونین بزنین واستون میزنم
Teach Yourself to Play Piano نام مجموعه نرم افزاری می باشد که به طور بسیار ساده و قدم به قدم به شما یاد خواهد داد تا چگونه این ساز بسیار دلنشین را بنوازید. اشخاص مبتدی در تمامی سنین ، مکان نت ها را در سرتاسر پیانو ، چگونگی قرار گیری دستان بر روی پیانو و طریقه آکورد گیری ، تمامی ریتم های پایه و اساسی ، و چگونه نواختن ساز با تمامی احساس را یاد خواهند گرفت. از ویژگی های این مجموعه می توان به این مورد اشاره کرد که حرکت دستان شما و دقت در هنگام نوازندگی شما ، همانطور که با درس های این مجموعه پیش می روید ، بیشتر خواهد شد و تکنیک های درست و به جای موسیقی برای این ساز را فرا خواهید گرفت. آموزش قدم به قدم پخش آهنگ به شما یاد خواهد داد تا آهنگ را همانگونه که می باشد اجرا کنید ، چگونه سرعت نواختن را تغییر دهید ، قدرت دستان خود بر روی ساز را بر روی نت های مختلف تنظیم نمایید و اجرای نواخته شده ی خود را ظبط نمایید. این نرم افزار بی نظیر هم برای سیستم عامل ویندوز و هم سیستم عامل مکینتاش اجرا می شود. شما از هم اکنون می توانید این نرم افزار بی نظیر را به صورت کاملا رایگان و با لینک مستقیم از وبسایت دانلودها دریافت نمایید.

دانلود:
دانلود پارت ۱: Rapidshare Mediafire Direct Link
دانلود پارت ۲: Rapidshare Mediafire Direct Link
چگونه گیتارمان را خودمان كوك كنیم ؟
کوک کردن گیتار یکی از مباحث مهم در گیتار هست.شما باید یه گیتار کوک شده داشته باشید تا از همون پایه با صدای درست نت ها آشنا بشید.پس نباید به سادگی ازش گذشت.کوک کردن گیتار روشهای مختلفی داره که عبارتند از:
1- تیونر:دستگاه کاملی برای کوک گیتار ه و همه جا و توی همه موزیک استورها پیدا می شه.
2- دیا پازون: این وسیله صدای 6 تا سیم آزاد گیتار رو به شما میده و شما میتونید با شل و سفت کردن سیم ها اونها رو با نت مربوطه تطابق بدید.
3- روش گوشی: این روش رو بیشتر اونهایی که گوش قوی دارند وچند سال با گیتار کار کردن استفاده میکنند
4-روش کوک کردن یک سیم بر مبنای سیم قبلش: تو این روش ما باید صدای سیم ششم(نت آزاد می) رو بشناسیم.دراین روش ما سیم ششم گیتار(یعنی بالایی) را فرضی کوک میکنیم(طوری که صدای می بدهد)
برای کوک کردن سیم پنجم، از اونجایی که سیم پنجم گیتار(یعنی سیم دومی از بالا)با باره پنجم سیم ششم، هم صدا هست این دو را با هم به صدا در می آوریم و سیم پنجم را شل وسفت میکنیم تا با باره پنجم سیم ششم هم صدا بشه.
برای کوک کردن سیم چهارم هم به همین روش ، باره پنجم سیم پنجم را با سیم آزاد چهارم هم صدا میکنیم
برای کوک کردن سیم سوم ، باره پنجم سیم چهارم را با سیم آزاد سوم هم صدا میکنیم.
برای کوک کردن سیم دوم ، باره چهارم سیم سوم را با سیم آزاد دوم هم صدا میکنیم.
برای کوک کردن سیم اول، باره پنجم سیم دوم را با سیم آزاد اول هم صدا میکنیم
5-نرم افزارهای مختلف: نرم افزارهای زیادی جهت کوک گیتار وجود داره از جمله مینی تیونر که لینک اون رو برای دانلود میذارم ،ضمناً حجم خیلی کمی هم داره و به راحتی دانلود میشه.
نحوه کار با نرم افزار مینی تیونر : 6 نت در این نرم افزار قرار داره که از سمت چب به راست برابر با سیمهای گیتار از بالا به پایین میشن.
Eسمت چپ سیم ششم گیتاره
A سیم پنجم گیتاره
D سیم چهارم گیتاره
G سیم سوم گیتاره
B سیم دوم گیتاره
E سمت راست سیم اول گیتاره
شما برای کوک گیتار با این نرم افزار نیاز به یه میکروفون ساده دارید، میکروفون رو وصل کنید و روش زیر رو انجام بدید:
برای کوک کردن سیم ششم (اولی از بالا) : روی نت E سمت چپ کلیک کنید ومیکروفون رو جلوی سیم ششم گرفته و به آرامی به سیم ششم ضربه بزنید ، اگه مثلث سمت راست نرم افزار روشن شد یعنی اینکه سیم شما خیلی سفته وباید اون رو شل کنید تا به نقطه وسط برسه. حالا اگه مثلث سمت چپ نرم افزار روشن شد یعنی سیمتون شله وباید اون رو سفت کنید تا به نقطه وسط (0) برسه.
برای کوک سیم پنجم(دومی از بالا) هم دقیقاً همین عملیات بالا رو انجام بدید فقط با این تفاوت که روی نت A کلیک کنید.
برای کوک مابقی سیمها هم به همین روش پیش برید.

امروزه بسیاری از افرادی که به موسیقی علاقه مند می باشند و به خصوص به زدن یک ساز تبحر دارند با استفاده از تکنیک های جدید و نرم افزاری و ابزارهای کامپیوتری سعی در پیشرفت متد کاری خود دارند. امروزه نرم افزارهای زیادی را می توان یافت که به وسیله آن ها کاربران قادرند تا نیازهای مختلف خود را در زمینه موسیقی بر طرف نمایند. بسیاری از این نرم افزارها در امر یادگیری تکنیک ها و آموزش یک ساز خاص نیز بسیار موثر هستند. یکی از سازهایی که امروزه دارای طرفداران بسیاری می باشد و بسیاری از افراد به دنبال یادگیری نواختن آن می باشند گیتار می باشد.
در این مطلب شما را با نرم افزاری در این زمینه آشنا می سازیم.
GuitarPro نام نرم افزاری می باشد که به کمک آن کاربران قادر به یادگیری ساز گیتار با متد های مختلفی می باشند. در این نرم افزار بر اساس روشی که برنامه به کاربر اعلام می کند ، کاربران قادرند تا اقدام به یادگیری ساز گیتار به روش جدیدی نمایند. این نرم افزار ابزارهای متعدد دیگری را نیز دارا می باشد که به وسیله آن ها کاربران قادر به انجام اموری همانند کوک کردن گیتار و تنظیم آن می باشند. این نرم افزار محصولی از شرکت Arobas Music می باشد.
user name : TEAMZWT
key id : AEAAK - ANR60 - AAAAZ
دانلود نرم افزار ، گیتار پرو كرك شده
حجم فایل: 13.2 مگابایت
پسورد فایل : www.giturist.com
موسیقی سنتی ایرانی، شامل دستگاهها، نغمهها، و آوازها، از هزاران سال پیش از میلاد مسیح تا به امروز سینه به سینه در متن مردم ایران جریان داشته، و آنچه دلنشینتر، سادهتر و قابلفهم تر بودهاست امروز در دسترس است، بخش بزرگی از آسیای میانه، افغانستان، پاکستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، ترکیه، و یونان متأثر از این موسیقی است و هرکدام به سهم خود تأثیراتی در شکل گیری این موسیقی داشتهاند، از موسیقیدانها یا به عبارتی نوازندگان موسیقی در ایران باستان میتوان به «باربد» و «نکیسا» اشاره کرد.
محتویات[نهفتن] |
تاریخچه
در ایران باستان هنگام برآمدن و فرو رفتن خورشید گروهی به نواختن طبل و کوس و کرنا میپرداختند. در اوستا بخش یسناها آمده که پزشکان بیماران خود را با موسیقی ایرانی درمان میکردند. در آن دوران سه نوع موسیقی آئینی (دینی)، بزمی و رزمی مرسوم بودهاست، همچنین در جشنهای طبیعت و روزهای تاریخی و ملی نواها و موسیقی ایرانی ویژهای اجرا میشد. در دوران هخامنشیان سرودها و ترانههایی به نام ساسانیان به ویژه بهرام گور و خسرو پرویز موسیقیدانهایی زیر نظر وزیر دربار کار میکردند. در جشنهای بزرگ، این نوازندگان و شاهنامه آمده بهرام گور تعداد ده هزار لوری (خنیاگر) از هند برای شادی و پایکوبی مردم به ایران آورد.
| نبد هیچ مانند بهرام گور | به داد و بزرگی و فرهنگ و زور |
موسقیدانان ایران باستان
مشهورترین موسیقیدانهای این دوران قبل از اسلام به شرح زیر بودند
باربد برای هر روز هفته نوایی ساخت که به معروف است. همچنین برای هر روز ماه سی لحن یا سی دستان و برای ۳۶۰ روز سال غیر از پنجه دزدیده، ۳۶۰ آهنگ یا ۳۶۰ دستان را ساخت. آهنگ که در ردیف موسیقی ایرانی است از ساختههای نکیسا است که با چنگ نواختهاست. دستان دیگری به نام دستگاه راست است که باربد آن را ساخت و امروز جز دستگاههای هفتگانه موسیقی ایرانی است، همچنین باید به آهنگها و دستان نوروز بزرگ، ، (ماه بالای کوهسار)، ، سوگ سیاوش و ، ، ، ، و اشاره کرد. [۱]
موسیقیدانان بعد از اسلام
در ایران بعد از اسلام با اینکه موسیقی در اسلام نهی شده بود، با این حال دانشمندان اسلامی و موسیقیدانان بزرگ ایرانی درباره هنر موسیقی کتابها و نگارشهایی دارند.
| اسم | سال وفات (قمری) | کتاب | توضیحات |
|---|---|---|---|
| نشیط فارسی | ۸۰ هجری | از پیشگامان و سازندگان موسیقی عربی در قرن اول هجری بودهاست. | |
| ابراهیم موصلی(ارگانی) | ۲۳۵- ۱۲۵ هجری | و پسرش اسحق موصلی متولد شهر ارگان فارس عود نواز بودند. ابراهیم شعر عرب را به آهنگ ایرانی آراست، گویند او نهصد نغمه موسیقی ساخته و پسرش نیز نوشتههایی در باب اصول موسیقی نگاشته که امروزه چیزی در دست نیست. | |
| زریاب | ۲۴۶ هجری | اوفی الاغانی | یکی از موسیقیدانهای ایرانی و شاگرد اسحق موصلی بوده و یکی از برجستهترین خوانندگان و موسیقیدانان و نوازندگان عود در زمان هارون الرشید بود. یکی از آثاراست. |
| ابوالعباس سرخسی | ۲۸۶ هجری | کتاب الموسیقی الکبیر و کتاب الموسیقی الصغیر | یکی از نویسندگان ایرانی و از مردم سرخس بوده |
| ابوبکر زکریای رازی | ۳۱۳هجری | فی الجمل الموسیقی | دانشمند بزرگ ایرانی که در ری به تحصیل علوم گوناگون زمان خود میپرداخت و درباره موسیقی کتاب را نگاشتهاست وی در جوانی عود مینواخت. |
| ابن خردادبه | ۳۰۰ هجری | آداب السماع، طبقات المغنین (درباره خوانندگان) و رسالهای درباره سازهای زمان ساسانی | جغرافیدان ایرانی بوده و نیایش زرتشتی بودهاند |
| ابونصر فارابی | قرن سوم و چهارم | الموسیقی الکبیر و المدخل الی صناعته الموسیقی و الموسیقی | بزرگترین دانشمند قرن سوم و چهارم هجری است و در تمام علوم زمان خود استاد بود و او را معلم ثانی بعد از ارسطو میدانند. فارابی موسیقی را در بغداد آموخت و سماع طبیعی ارسطو را چهل بار خواندهاست و سازی شبیه قانون نیز ساختهاست |
| ابوعبدالله خوارزمی | ۳۷۰ هجری | مفاتیح العلوم | از اصول موسیقی و ابزار و سازها در کتابش گفتهاست |
| رودکی | ۳۲۹ هجری | شاعر نامدار و موسیقیدان بزرگ ایرانی که چنگ نیکو مینواخت. | |
| ابوعلی سینا | ۳۷۰-۴۲۸ قمری | المدخل الی صناعته الموسیقی | دانشمند برجسته ایرانی معروف به شیخ الرئیس در زمان سامانیان میزیسته. او در حدود ۱۰۰ کتاب در رساله نوشتهاست و در بخشی از موسیقی سخن گفتهاست |
| صفیالدین ارموی | ۶۱۳ هجری | الادوار و شرفیه درباره پرده بندی عود و گامهای موسیقی | یکی از دانشمندان بزرگ ایرانی است که در ارومیه به دنیا آمد. عود نواز چیره دستی بود |
| ۷۱۰ هجری | دره التاج | رساله او در تاریخ موسیقی ارزش زیادی دارد. | |
| جرجانی | ۸۱۶ هجری | مقالید العلوم | شهرت جرجانی بیشتر در علوم ادبی و حکمت است |
| عبدالقادر مراغی | ۸۳۸ هجری | مقاصد الالحان و جامع الالحان | نقاش و خوشنویس و عود نواز ماهری بودهاست. |
| ۱۱۵۰ هجری | النفی فی فن الموسیقی | یکی از موسیقیدانهای ایرانی است. |
موسیقی دانان بزرگ ایرانی در عربستان و دستگاه امویان
نشیط فارسیاز استادان نامی موسیقی و از خوانندگان و نوازندگان نامی سده نخست اسلامی است. نشیط در روزگار عبدالله بن جعفر (عبدالله بن جعفر بن عبدالله بن ابی طالب) یا در زمان خلافت عبدالملک اموی به مدینه رفت. سرودهای پارسی میخواند. عبدالله او را موردتوجه قرار داد و به عنوان برده خریداری کرد نشیط بنا به تمایل عبدالهس بن جعفر که از بزرگان قریش بود غنای عربی را از «سائب خاثر» فراگرفت و در این فن نیز استاد شد و شماری از موسیقیدانان عرب نزد او به آموختن موسیقی پرداختند.(از جمله ابن سریج، معبد، جمیله و عزة المیلاء)
ابن محرز اصلا ایرانی بود و پدرش پرده دار کعبه بود. او از موسیقی دانان به نام دوره بنی امیهاست. در زمان هشام بن عبدالملک میزیست و در موسیقی ایرانی و رومی استاد بود، وی موسیقی ایرانی را در مکه و مدینه نشر داد. ابوالفرج اصفهانی در نسک «اغانی» گوید: «وزن رمل (وزن سه ضربی و در عروض چهار بار فاعلاتن در هر بیت است.) را که آهنگ ضربی تندی بود، او ساخت و نخستین کسی است که در بحر رمل تغنی کردهاست.» او نخستین مکتب علمی را در موسیقی به وجود آورد و آوازها را به طور درست تنظیم نمود و خود روشی در موسیقی به وجود آورد و به درست نمودن و تکمیل آن پرداخت. برای چامههای (اشعار) عربی آهنگ ساخت و موسیقی عرب را دگرگون کرد. کوششهای او در موسیقی عرب و بنای آن براساسی درست، سبب شد که او ار «صناع العرب» لقب دادند. از جمله کارهای او تشکیل دستههای دختران خواننده بود (تشکیل این چنین دستههایی در زمان ساسانیان نیز در ایران معمول بودهاست.). دستهای از ۵۰ دختر خواننده تشکیل داد که در راس آنان جمیله، زن موسیقیدان نامی آن دوره، آهنگ اصلی را میخواند. هنگامی که «فضل بن یحیای برمکی» از یکی از استادان موسیقی پرسید که: بالاتر از همه موسیقیدانان کیست؟ او در پاسخ گفت: ابن محرز. اسحاق موصلی، خواننده و موسیقیدان نامی دوره عباسی، پیوسته میگفته فحول موسیقیدانان، ابن سریج و پس از او ابن محرز بودهاست. ابن محرز به اندازهای در موسیقی توانمند و در هنر خود نامی و برتر بود که اگر آهنگ دیاری میکرد بازار موسیقیدانان آن دیار کساد میشد و به عناوین مختلف در بازگرداندن او میکوشیدند. گویند وقتی آهنگ عراق کرد «حنین بن حیری» در قادسیه از او پرسید: در این سفر چه نفعی در نظر گرفته ای؟ گفت: هزار دینار. وی پانسد دینار به او داد و از او درخواست کرد که بازگردد او نیز چنین کرد.
؛ یونس بن سلیمان بن کاتب شهریار، ملقب به ابوسلیمان از نسل هرمز، از نخبههای موسیقیدان دوره خود بود و افزون بر موسیقی در شعر مقام استادی داشت و در دوره بنی امیه در دیوان مدینه کاتب و نویسنده بود، گاهی هم به کار بازرگانی میپرداخت. یونس موسیقی را نزد استادان فن مانند ابن سریج و ابن محرز و «معبد» و دیگر موسیقیدانان آن دوره فراگرفت و شاگرد برتر معبد بود. نوشتهاند نخستین نسک موسیقی را پس از اسلام یونس نوشته و نسک او مورد اعتماد و استشهاد اهل فن بود. ابن ندیم نویسنده نسک «الفهرست» مینویسد: " یونس کاتب نسکهای نامداری درباره موسیقی و موسیقیدانان نوشته و از آنجمله سه نسک است: «مجرد یونس»، «القیان» و «النغم». ولید بن یزید از خلفای اموی که خود از موسیقیدانان بود و در این فن ابتکاراتی از خود داشت بنا به سابقهای که از آوای یونس داشت او را به دربار خویش دعوت کرد و او را در سلک مغنیان و ندیمان و نزدیکان درگاه خویش قرار داد.
؛ اصلا ایرانی و پدرش بشاء از بردگان آزاد شده بود. سائب مانند نشیط فارسی از غلامان عبدالله بن جعفر بن ابی طالب بود. سائب به دستور عبدالله بن جعفر آواز عربی را از نشیط فارسی که تازه به مدینه آمده بود آموخت. نخست آواز را بدون همراهی ساز میخواند و ضرب آن را با چوبی که روی زمین مینواخت نگاه میداشت. سپس عود آموخت و نخستین کسی است که در مدینه عود ساخته و نواختهاست. نویسنده اغانی مینویسد: او نخستین کسی است که همراهی ساز را با آواز در میان اعراب معمول داشت. سائب خاثر تحت تاثیر نشیط و آهنگهای ایرانی او نخستین آهنگ عربی را به نام «ثقیل» با قاعدههای درست و میزان ملایم ساختهاست. این موسیقیدان استاد و بنام ایرانی در زمان نخستین خلفای بنی امیه میزیسته و در دستگاه معاویه و یزید راه یافته برای آنان خوانندگی کردهاست. سائب خاثر شاگردان بسیاری تربیت کرد و تربیت شدگان و و دیگر استادان موسیقی ایرانی در کشورهای عربی آواز را بدون انحراف از اصول ایرانی آن در میان عرب رواج دادند و برخی از خوانندگان نامی عرب نیز شاگرد او بودهاند، مانند: عزة المیلاء.
بنابر آنچه گذشت بنیان و پایه موسیقی عرب به دست ایرانیان گذاشته شد. و از سده دوم هجری بیشتر موسیقیدانان بزرگ در میان عرب، ایرانی و ایرانی نژاد بودهاند، ولی به شوندهایی که خواهیم گفت ملتهای غیرعرب از جمله ایرانیان برای رهایی از توهین و آزار که اعراب نسبت به آنان روا میداشتند اقدام به گزینش نام و اختیار کردن نام و کنیت عربی کرده و به وسیله «حلف» یا «ولاء» خود را از کینه عرب دور نگاه داشتند و پژوهندگان تاریخ در نژاد و تبار آنان دچار اشتباه شدهاند. [۳]
ردیف
موسیقی ردیف دستگاهی امروز ایران از دورهٔ آقا علیاکبر فراهانی (نوازندهٔ تار دورهٔ ناصرالدین شاه) باقی ماندهاست. آقا علی اکبر فراهانی بهواسطهٔ میرزا تقی خان فراهانی (امیر کبیر) برای نشر موسیقی ایرانی به دربار دعوت شد. سپس این موسیقی توسط آقا غلامحسین (برادر آقا علیاکبر) به دو پسر علیاکبرخان به نامهای میرزا حسینقلی و میرزا عبدالله، آموخته شد و آنچه از موسیقی باستانی ایران امروزه مورد استفادهتر و معروفتر است، دستهبندی موسیقی توسط این دو استاد در قالب مجموعه نواختهها و آموزش هایشان است که به نام «ردیف موسیقی» نامیده میشود.
ردیف در واقع مجموعهای از مثالهای ملودیک در موسیقی ایرانی است که تقریباً با واژهٔ رپرتوار در موسیقی غربی هممعنی است. یک مجموعهٔ ردیف، مجموعه مثالهایی موسیقایی از هر کدام از گوشههای یک دستگاه است که بیانگر نسبت نتهای مورد استفاده در آن گوشه و حال و هوای احساسی آن است.
گردآوری و تدوین ردیف به شکل امروزی از اواخر سلسلهٔ زند و اوایل سلسلهٔ قاجار آغاز شدهاست. یعنی در اوایل دورهٔ قاجار سیستم مقامی موسیقی ایرانی تبدیل به سیستم ردیف دستگاهی شد و جای مقامهای چندگانه را هفت دستگاه و پنج آواز گرفت.
از اولین راویان ردیف میتوان به خاندان فراهانی یعنی آقا علی اکبر فراهانی - میرزا عبدالله - آقاحسینقلی و... اشاره کرد. ردیفهایی که اکنون موجودند شامل ، ردیف آقاحسینقلی، ، ردیف عالی علی اکبر شهنازی، ردیف موسی معروفی، ردیف دوامی، ردیف طاهرزاده، ردیف محمود کریمی، ردیف سعید هرمزی، ردیف مرتضی نیداوود و... هستند. امروزه، ردیف میرزا عبدالله، ردیف صبا، ردیف شهنازی و دوامی کاربری بیشتری دارند و بیشتر در مکاتب درس موسیقی آموزش داده میشوند.
دستگاه
هر دستگاه موسیقی ایرانی، توالیای از پردههای مختلف موسیقی ایرانی است که انتخاب آن توالی حس و شور خاصی را به شنونده انتقال میدهد. هر دستگاه از تعداد بسیاری گوشه موسیقی تشکیل شدهاست و معمولاً بدین شیوه ارائه میشود که از درآمد دستگاه آغاز میکنند، به گوشهٔ اوج یا مخالف دستگاه در میانهٔ ارائه کار میرسند، سپس با فرود به گوشههای پایانی و ارائهٔ تصنیف و سپس
سه تار در زمره سازهای زهی مضرابی مقید است . صدای این ساز در اثر برخورد مضراب و ارتعاش سیم ها و تولید بوسیله کاسه ، تشدید می شود . بدنه سه تار از سه قسمت اصلی تشکیل شده است . این سه قسمت به طور اجمالی عبارتند از : الف – کاسه
ب – دسته
ج – سر ساز یا سر پنجه
الف : کاسه :
در این قسمت ساز صدای تولید شده ، از برخورد مضراب با سیم ها تشدید می گردد و در اثر چنین تشدیدی صدای موسیقی ایجاد میشود . کاسه سه تار( اغلب با استفاده از چوب درخت توت ) و به دو روش ساخته میشود :
روش اول که در گذشته به علت کمبود امکانات صنعتی بیشتر استفاده می شده است ، تراشیدن تنه درخت توت و خالی کردن آن بوده است که سه تار تهیه شده به این طریق را اصطلاحا" یک تکه ، یکپارچه یا کنده ای گویند . در این روش که امکانات صنعتی و کارگاهی کمتری اقتضاء میکند ، سازنده ساز در تهیه کاسه با تحمل زحمت و سختی بیشتری مواجه است . مشکلات این طریق ، گذشته از صرف وقتع و نیرو برای کندن (تراشیدن) چوب ، به رعایت هماهنگی قطر کاسه در تمام قسمتها و مسائلی از این دست ارتباط دارد .
روش دوم که امروزهبیشتر استفاده میشود ، ساختن کاسه سه تار از تکه چوبهای بریده شده (ترکه) است که سه تار تهیه شده به این طریق به سه تار ترکه ای معروف است . طبعا تهیه کاسه سه تار به هر کدام از دو شیوه مذکور با مشکلاتی همراه است . در این روش گرچه مشکلاتی چون هماهنگی قطر قسمتهای کاسه بسادگی قابل حل هستند ، با این حال سازنده ساز با مشکلات دیگری از قبیل وصل درست اجزا (ترکه ها) سر و کار دارد .
نقش عمده کاسه ، در سه تار ، تشدید صوت است . تشدید را میتوان به فرایند افزایش و آهنگین شدن ارتعاشات صوتی پدید آمده توسط ابزاری غیر از ابزار مولد صوت تعبیر نمود . این ابزار در سازهای مختلف ، متفاوت است . در سازهایی چون سه تار ، تار و سنتور ، تشدید بوسیله کاسه یا جعبه و در سازهایی مانند نی ، تشدید به وسیله لوله ساز انجام میپذیرد . بدیهی است که در سازهای کوبی یا ضربی مانند تنبک نیز فرایند تشدید وجود دارد اما بواسطه موسیقایی نبودن صوت اینگونه سازها ، آهنگین بودن صوت در آنها مصداق ندارد .
اندازه کاسه : کاسه سه تار در دو اندازه بزرگ و کوچک ساخته میشود .
کاسه سه تار با صفحه چوبی پوشانده می شود . در قسمت پشت کاسه سیم گیر نصب می شود و بر روی صفحه ، خرک قرار میگیرد . در مورد هر کدام از این اجزا توضیح کوتاهی می دهیم :
سه تار کاسه بزرگ : در این سازها طبعا" طول دسته هم بیشتر است .
سه تار کاسه کوچک : در این سازها برعکس سازهای کاسه بزرگ ، طول دسته کمتر است . البته تحقق مسائل فوق زمانی امکان دارد که تمام شرایط و پارامترهای لازم در ساز رعایت شده باشد و در مورد سازهایی که شرایط لازم را ندارد این قاعده قابل اجراء نیست .
- 1- وزن دسته نباید به اندازه ای زیاد باشد که خستگی نوازنده را در پی داشته باشد و یا به اصطلاح کله کند .
- 2- سطح دسته باید کاملا هماهنگ و بدون نا همواری باشد . در غیر این صورت صدای سیم ها خالص نخواهد بود و نتیجتا سه تار از دایره ارزش های سازی دور خواهد شد .
- 3- تراش دسته باید به گونه ای باشد که تحرک دست نوازنده را با سختی مواجه نکند .
- 4- اندازه دسته ، از طرف بالا به پایین بتدریج بیشتر میشود . کیفیت این تغییر اندازه را به بخش پروژه ساخت سه تار وا می گذاریم .
- 5- برای آنکه امکان بستن پرده ها فراهم گردد ، دسته باید از ابتدا تا انتها دارای شیاری در قسمت فوقانی باشد .
در مورد تعداد پرده های سه تار باید گفت بر اساس ظرفیت این ساز و با توجه به ابعاد ساز شناختی آن ، تعداد بیست و پنج پرده برای نواختن آن کفایت می کند و بستن پرده های اضافی بر این میزان لزومی ندارد . شاید علت عمده چنین گرایشی ، تمایل به نزدیک نمودن این ساز به تار باشد که در همین گفتار نادرستی آن مورد بحث قرار می گیرد . زیرا پرده های اضافه علیرغم امکان استفاده در تار ، برای سه تار تقریبا استفاده و کاربری ندارند .
در مورد پرده ها چند مسئله قابل توجه است :
- 1- فاصله پرده ها در سه تارهای مختلف ، با هم متفاوت است . جای قرار گرفتن هر کدام از پرده ها به عوامل مختلف بستگی دارد . اختلاف سازها در این زمینه باعث چنین تفاوتی است.
- 2- در صورتی که ارتفاع (ضخامت) پرده ها بیشتر از حد معلوم باشد ، صدای ساز بیشتر (و البته خشک تر) خواهد بود . در بستن پرده های سه تار باید تناسب ضخامت پرده و صدای ساز رعایت شود زیرا ضخامت بیش از حد پرده ها می تواند باعث ایجاد مشکلاتی در اجرای تکنیک های دسته مانند ویبره و گلیساندو می شود .
- 3- برای پرده بندی سه تار ممکن است مواد مختلفی از قبیل نخ نایلون ، نخ بخیه (اصطلاحا کات کوت ) و نخهای موجود در بازار توصیه و مورد استفاده واقع شود . باید توجه داشت که بهترین نخ ببرای بستن پرده سه تار ، نخهای موجود در بازار( از جنس روده گوسفند) است . شاید به نقش عاملی مانند پرده در کیفیت سه تار ، ظاهرا توجه زیادی نشود اما با دقت و تفحص در جزئیات ، اهمیت تک تک عوامل بر ما روشن میشود . تهیه کنندگان نخهای معمولی موجود در بازار – که از دیدگاه ما بهترین مواد برای پرده بندی هستند – زحمات زیادی را متحمل می شوند و طبعا کارشان قابل تقدیر است .
- 4- برخی از سازندگان سه تار بحث بستن پرده های ثابت یا فلزی را مطرح می کنند و بعضا در این زمینه سوالاتی برای نوازندگان نیز پیش می آید . باید گفت متاسفانه هیچ کدام از این دو پیشنهاد به دلایل زیر درست نیست :
موسیقی آمیزه ای از دانسته ها و ابداعات یک ملت است که در قالب ملودی های زیبا و به وسیله سازهای متفاوت و آواز حفظ و نگهداری می شود . اما باید توجه داشت که اثر تمامی این عناصر در رشد ، تحول و ماندگاری موسیقی ، برابر نیست . شاید در مملکت ما بواسطه آوازی بودن ساختار ردیف در دوره های خاصی از تاریخ موسیقی ، آواز و آوازه خوانان به ظاهر در صدر گروه موسیقی دانان قرار گرفته اند ( و به حق که آواز ، تاثیرات بسزا و شایان توجهی در انتقال و نگهداری موسیقی ایرانی داشته است ). اما باید توجه داشت که اثر سازها و بویژه سه تار و تار در شکل گیری ردیف و انتقال آن به نسل ما بیشتر است .
- 1- تناسب شکلی : بدین معنا که ظاهر و شکل ساز از چا چوب های مربوطه تجاوز نکرده باشد همانگونه که در بحث مربوط به پروژه ساخت سه تار خواهیم دید ، میان شکل و اندازه اجزای اصلی سه تار یعنی کاسه و دسته تناسب دقیق فیزیکی وجود دارد . عدم رعایت چنین تناسبی باعث خارج شدن سه تار از اسلوب های مورد نظر است .
- 2- هماهنگی و تناسب وزنی : میان اجزای اصلی سه تار (کاسه و دسته) از نظر وزنی تناسب برقرار باشد . به نحوی که در موقع نوازندگی تعادل ساز به طور کامل برقرار باشد . یعنی از نظر فیزیکی به گونه ای طراحی شده باشد که در حین نواختن نیازی به صرف نیروی انسانی برای نگهداشتن آن نباشد . عدم ثبات ساز هر چند نشانه بارز وجود مشکلات دیگر چون رعایت نشدن وزن و بطور کلی فقدان تناسب میان اجزای سه تار است ، طبعا باعث عدم کنترل ، ایجاد خستگی و ناراحتی برای نوازنده است و بر کیفیت کار هنری تاثیر منفی می گذارد . یکی از مهمترین نتایج عدم ثبات ساز ، سختی اجرای واریاسیون ها و تکنیک های پنجه ای است .
- 3- دارا بودن نرمش های لازم روی دسته برای اجرای تکنیک های دسته همچمون ویبره و. . .
یکی از مهمترین عوامل نرمش دسته ، تعادل پوزیسیونی است . یعنی در سازهایی که تعادل پوزیسیونی برقرار باشد نرمش دسته بیشتر است . به علاوه نرمش دسته از دو جهت قابل توجه است ، یکی نرمش سیم ها روی دسته در برخورد با مضراب و دیگری خوش دست بودن دسته از نظر جرم و وزن و شکل . - 4- هماهنگی فیزیکی با جسم نوازنده : از این نظر ساز باید به نحوی طراحی شود که از لحاظ اندازه و سایر خصوصیات ظاهری با جسم نوازنده هماهنگ باشد ، مثلا برای خردسالان ساز بزرگ و برعکس برای افراد تنومند نیز ساز کوچک به علت عدم تناسب جسمی مناسب نیست .
- 5- کاسه سه تار باید به صورت همگون و متناسب تراشیده شده باشد ، به طوری که تمام قسمتهای آن با زدن ضربه ای صدای هماهنگ بدهد . گود بودن و گسل غیر منطقی اصطلاحا باعث ایجاد صدای مرگ در ساز می شود .
- 1- سلامت صوت از نظر عاری بودن از اصوات مزاحم .
- 2- تناسب حجم صدا : به نحوی که نه آنقدر کم باشد که نیازمند وسایل مصنوعی تقویت صوت باشد و نه آنقدر زیاد که شنیدن آن شنونده را آزاری بیش نباشد .
- 3- موسیقایی بودن جنس صدا : موسیقایی بودن همان نزدیکی صدای ساز به طبیعت و احساس انسانی است .همانگونه که اصوات انسانها با هم متفاوتند سازها را نیز طبیعتا صداهای متفاوت و مختلف است . به دیگر سخن با جوش خوردن صرف چند قطعه چوب و شکل گیری آن صدای حاصله لزوما صدای موسیقی نخواهد بود و چه بسا طنین ساز در حد تشدید بی محتوای ارتعاش چند رشته سیم باقی بماند ، یعنی ترکیب ناپخته چوب و فلز که نه تنها کافی نیست بلکه گوش خراش و آزار دهنده نیز هست .
- 4- نرمی (خشک نبودن) و عدم خشوت صوت
- 5- شیرینی صوت : شیرینی به معنای حالت خوشایند بودن صوت است که به علت پخته و منظم بودن هارمونیک ها بوجود می آید . صدای شیرین از نظر طبع متکمل قابل پذیرش است . شیرینی یا عدم شیرینی صدای ساز ممکن است تحت تاثیر عوامل مختلف باشد بعلاوه شیرینی صوت تقریبا نسبی است . مثلا صدای برخی سازهای کوبی مانند سنج و دهل در شرایط خاصی از شیرینی و دلپذیری قابل توجه ای بر خوردار است حال آنکه در شرایط عادی پذیرش آنها برای گوش انسان بسختی ممکن است . بهترین راه حل برای سنجش شیرینی واقعی صوت را میتوان احساس نوازنده حرفه ای و شنونده آگاه دانست .
- 6-تعادل : منظور از تعادل ، همگونی و برابری است . تعادل که به بالانس نیز تعبیر می شود ، دارای جنبه های مختلف است . یعنی ساز باید در جنبه های مذکور دارای تعادل باشد . این جنبه ها عبارتند از :
الف : تعادل ارزشی : یعنی میان ارزش های سازی مورد لزوم از قبیل نرمی و شیرینی صوت و یا سبکی و تناسب شکلی ، تعادل برقرار باشد . به دیگر سخن بطور مثال هر حجم صدا میزانی از نرمی را می طلبد و بالعکس .
ب : تعادل پوزیسیونی : به معنای هماهنگی پوزیسیونهای چند گانه ساز از نظر کیفیت ، جنس و شخصیت صدا . - : تعادل (تناسب) حجمی : به معنای هماهنگی ساز از نظر حجم صدا ، اگر حجم صدا کم و زیاد شود تعادل پوزیسیونی دچار اختلال می گردد . کم شدن حجم صدا باعث خشکی صدا و زیاد شدن آن باعث کدری و نرمی مفرط سیم می شود .
- 1- نحوه استفاده از مضراب .
- 2- نحوه ترکیب مضراب و پنجه .
بر عکس سبکها و مکاتب ، روش های نوازندگی سه تار در موسیقی ایرانی تنوع گسترده ای ندارد . از آنجا که این روش ها در برگیرنده گونه های برخورد فیزیکی نوازنده با ساز هستند ، طبعا به واسطه نوع چنین برخوردی ، امکان تنوع این روش ها نسبت به مکاتب و سبک های موسیقی – که بیشتر به جنبه گرایش فکری هنرمند توجه دارد – کمتر خواهد بود . - 1- روش های نوازندگی سه تار بر مبنای نحوه استفاده از مضراب : از این نظر دو روش در نوازندگی سه تار قابل تصور است :
- 1-1 : روش ترکیبی نوازی یا استفاده از هم آوایی همه سیم ها که اصطلاحا به پرسیم نوازی نیز معروف است .
- 2-1 : روش تک سیم نوازی
- 1-1 : روش ترکیبی نوازی : منظور از ترکیب نوازی استفاده از ظرفیت و تونیک تمام سیم ها در حین نواختن است .
روش عمومی که از زمان قدیم رایج بوده همین روش بوده است . امروزه نیز این روش رونق دارد . علت رونق و استفاده بیشتر از این روش این است که نوازنده با اجرای آن توانایی به کار بردن تکنیک و ابداعات تکنیکی را بیشتر پیدا می کند . با ترکیبی نوازی امکان استفاده از هم آوایی سیم های دیگر نیز وجود دارد . در تصادم ناخن بطور مستقیم با سیم مورد نظر و برخورد غیر مستقیم با سیم های دیگر نوعی صدای مطبوع و دل نشین بوجود می آید . البته بوجود آمدن این صدای مطبوع بستگی به وجود هماهنگی هارمونیک در ساز دارد . - 2-1- روش تک سیم نوازی : در این روش نوازنده احساسات خود را با نواختن تک سیم ابراز می کند . گفته شد که روش ترکیبی نوازی قدیمی تر از این روش است . در دوران معاصر استاد فقید احمد عبادی که خود نیز زمانی به روش ترکیبی ، ساز می نواخت ، روش جدید تک سیم نوازی را در دل روش قدیم جای داد .
بوجود آمدن این این روش نه به دلیل غلط بودن روش قدیم ، بلکه بنا به ضرورت هایی بوده است . چنانکه مرحوم استاد عبادی نقل کرده اند که هر گاه صدای سه تار را از رادیو می شنیدم شلوغی و سر و صدای این ساز مرا آزار می داد و به این نتیجه رسیدم که سه تار را باید به صورت تک سیم نواخت . از این رو شاید بتوان یکی از دلایل عمده بوجود آمدن این روش را ضعف رادیو دانست . زیرا شلوغی و ابهام صدای سه تار نه بعلت ضعف این ساز بلکه بعلت نقص از پخش رادیو بوده است . طبعا در حال حاضر که سیستم های فرستنده و گیرنده امواج رادیویی از پیشرفت قابل توجهی برخوردارند چه بسا روش ترکیبی نوازی مناسب تر از روش (تک سیم) نوازی باشد .
- 1-2- شیوه ای که در آن بیشترین نقش با مضراب است . در این شیوه تکنیک ها و تولید صدا عمدتا با مضراب صورت می گیرد . 2-2- شیوه ای که در بیشترین نقش با پنجه است . در این شیوه مضراب نقش کمتری دارد و پنجه با کمک گرفتن از نرمش سیم ها در تولید صدا نقش دارد و تکنیک ها هم عمدتا پنجه ای هستند . از جمله تکنیک های مزبور می توان به گلیساندو ، پنجه کاری و ویبراسیون اشاره کرد . 2-3- شیوه ای که در آن پنجه و مضراب نقش تقریبا برابر دارد .
در شیوه اول که بیشترین نقش با مضراب است ، بهتر است از سازی استفاده شود که دارای حساسیت بالا ، صدای صاف و اصطلاحا بدون گز و سیم های نرم باشد .
در شیوه دوم که نقش پنجه بیشتر است ، علاوه بر لازمه های گفته شده بهتر است صدای ساز زنگ دار باشد و خیلی نیازمند مضراب نباشد .
در شیوه سوم که آمیزه ای از شیوه های اول و دوم است طبعا سه تار باید زیادی حجم صدا و نرمش را تواما (و البته هر دو در سطح بالا و برابر) داشته باشد .
- 1- نوازندگی محفلی (استفاده از سه تار در محافل)
- 2- نوازندگی به صورت اجرای کنسرت
- 3- نوازندگی برای ضبط اثر
- 1- از نظر صوتی : به علت دارا بودن شکل خاص ، تشدید صدای تولید شده به نحو متفاوتی به عمل می آید و اغلب صدایی گرفته ، خشک و فاقد طنین واقعی سه تار است .
- 2- از نظر فیزیک ساز : قرار گرفتن این ساز در دست نوازنده به علت شکل ظاهری متفاوت آن غالبا با مشکل همراه است . همانگونه که در بحث ارزش های سازی سه تار گفتیم یکی از ارزش های اساسی لازم برای این ساز ، ثبات آن (یعنی استقرار آن در حین نواختن) است .سه تار کتابی متاسفانه از این نظر دارای مشکل است .
- 3- از نظر سایر ارزش ها و خصوصیات : طبعا بسیاری از خصوصیات و ارزش های ساز به رعایت لازمه های فیزیکی در کاسه آن بستگی دارد . بر این اساس می توان گفت قطعا سه تار کتابی دربرگیرنده تمام ارزش های لازم برای سه تار نیست .
از آنچه گفتیم می توان به این نتیجه منطقی رسید که سه تار کتابی که زمانی بر حسب ضرورت ساخته شده است در زمان حاضر به علت فقدان ارزش های لازم ، مورد نیاز نبوده ، باید در غیر از مواردی چون تحقیق یا تفنن یا بر حسب سلیقه خاص از ساختن آن خود داری کرد . - 4- سه تار افراد چپ دست باید چگونه باشد ؟
معمولا دیده می شود که بعضی از معلمان موسیقی ، جای سیم های سه تار افراد چپ دست را تغییر می دهند تا هنر جو قادر باشد از دست راست بعنوان پنجه استفاده کند . از دیدگاه نگارنده چنین روشی صحیح نیست . هر چند در ابتدای امر این برخورد درست می نمای اما به تجربه ثابت شده است که اگر هنر جویان چپ دست نیز از ابتدا مانند سایرین (افراد راست دست) از سه تار استفاده نمایند ، هیچ مشکلی پیش نمی آید و چه بسا قانع کردن این هنر جویان به گرفتن و نواختن بر عکس ساز نتیجه معکوس در بر داشته باشد . البته اگر قرار باشد هنر جو به صورت چپ دست ساز بنوازد ، باید در ساخت ساز (چپ دست) نکاتی رعایت شود که از آنجمله ، برعکس گذاشتن صفحه ، برعکس کردن گوشی ها و همچنین شیار روی دسته جهت بستن پرده ها است . - 5- نو آوری و تغییر شکل در اجزایی و شکل سه تار چه جایگاهی دارد ؟
برگرفته از کتاب نگرشی بر ساز شناسی سه تار از محمد رسول جلیلوند
آشنایی با گیتار
قبل از شروع هر کاری شناخت درآن زمینه الزامی هست
گیتار چیست؟
گيتار سازيست مضرابي و با قابليت انعطاف پذيري براي اجراي موسيقي در هر محدوده ي جغرافيايي و
گیتار یکی از سازهای زهی است که با مضراب یا انگشت نواخته میشود.
گیتار نتیجه تحول لوت در اروپا است.
لوت نیز خود تحول یافته عود (به عربی العود=چوب) و بربط است.
گفته میشود زریاب نامی عود را به اندلس آورد و از آن پس این ساز در اسپانیا و دیگر مناطق اروپا رایج شد.
گیتار از محبوبترین سازهای زمان ما است.
گیتار معمولاً شش سیم دارد. به نوازنده گیتار گیتاریست میگویند
انواع گیتار
از نظر نحوه تقویت صدا گیتارها به دو دسته بزرگ گیتار آکوستیک و گیتار برقی و چند
دسته کوچکتر تقسیم میشوند.
گیتار آکوستیک گیتاری است که وسیلهای جز بدنه آن صدای سیمها را تقویت
نمیکند.
گیتار کلاسیک
گیتار موسیقی محلی یا گیتار فولادی که سیمهای فولادی دارد.
گیتار فلامنکو
گیتار آکوستیک جاز
گیتار برقی
گیتار برقی جاز
در پست های بعدی بیشتر راجبع انواع گیتارها توضیح خواهم داد
موسیقی چیست؟
موسیقی، به هر نوا و صدایی گفته میشود که شنیدنی و خوشآیند باشد و انسان یا موجودات زنده را دچار تحولی کند. موسیقی بیان احساسات انسان است به وسیله اصوات. موسیقی هنری است
دارای نوا و سکوت.
واژه موسیقی از واژهای یونانی و گرفته شده از کلمه Mousika و مشتق از کلمه Muse میباشد که نام رب النوع حافظ شعر و ادب و موسیقی یونان باستان میباشد.
موسیقی را هنر بیان احساسات به وسیله آواها گفتهاند که مهمترین عوامل آن صدا و ریتم هستند و همچنین دانش ترکیب صداها به گونهای که خوش آیند باشد و سبب انبساط و انقلاب روان گردد نیز نامیده میشود.
پیانو
این ساز در سیر تحول سازهای زهی و اصولا در زمان پیدایش موسیقی با قدمت شش هزار ساله، اولین بار توسط شخصی به نام بارتولمئو کریستوفوری یکی از اساتید مشهور سازنده کلاوسن، سازی که به عنوان پدر پیانو شناخته می شود و صدایی مانند سنتور دارد.
در سال 1790 میلادی در شهر فلورانس ایتالیا ساخته شد. این استاد بزرگ به فکر افتاد که نواقص کلاوسن را با تبدیل مضرابهای مختلف که با فشار شسصتی ها از زیر به سیم های ساز برخورد می کرد و تعویض به چکش رفع نماید. اختراع او در دنیای موسیقی اهمیت فراوان یافت. کریستوفوری احتمالا خود نیز نمی دانست چه تحول عظیمی در جهان موسیقی به وجود خواهد آورد.کار مهم او این بود که از چکش های نمد پوش استفاده کرد. به علاوه اهرم جدیدی ساخت که چکش بتواند پس از ضربه روی سیم به سرعت برگردد. با این ابداع کلاوسن دگرگون شد و صدایی تازه در موسیقی به وجود آمد. به همین علت کریستوفوری برای معرفی ساز جدید نام نسبتا طولانی زیر را به کار برد.
یعنی کلاوسن با صدای آهسته و بلند این نامگذاری لازم بود تا وجه تمایز پیانو را با کلاوسن نشان دهد.
انواع پیانو
1. پیانو دیواری
در این ساز سیم های پیانو به صورت عمودی قرار گرفته و اهرم ها از طریق فشار بر روی شستی ها با زاویه 35 درجه چکش ها را به طرف سیم برده و بعد از ضربه زدن به سرعت بر می گرداند.
2. پیانو رویال
در این ساز سیم های پیانو به صورت افقی قرار گرفته و اهرم ها از طریق فشار بر روی شستیها با زاویه 35 درجه چکش را به طرف سیم به بالا پرتاب می کند و با سرعت زیاد به سیم ها ی افقی ضربه می زند، نظر به اینکه هر چه طول سیمها بیشتر باشد صدای پیانو مطلوبتر می شود. پیانو های دیواری نظر به محدودیت ارتفاع حداکثر تا ارتفاع 135 سانتی متر ساخته شده استو در پیانوی رویال نظر به اینکه در سطح محدودیتی ندارد هم اکنون پیانوهایی تا طول 308 سانتی متر نیز ساخته شده است.
پیانو لا
در سالهای دهه 1860 میلادی پیانوهایی ساخته شده بود که بدون نوازنده آهنگ می نواخت و نیازی به نوازنده نداشت. تنها به وسیله پدالهای دوگانه و با فشار دادن روی هر پدال کارتهای سوراخ شده مخصوص به ترتیب به محل مکانیزم پیانو وارد شده و شستی های مورد نظر را حرکت می دادند که چکش های مربوطه به سیم ها اصابت کرده و آهنگهای از پیش تعیین شده را اجرا می کرد.
وسعت صدای پیانو عبارت است از هفت اکتاو یا بیشتر.
به علت بزرگی وسعت صدای پیانو نت نویسی آن بر روی دو حامل صورت می گیرد که معمولا حامل زیرین برای اجرا با دست چپ و حامل بالایی برای اجرا با دست راست اختصاص یافته است.
می نمودند.
منبع: مجله هنر موسیقی

